Ustrój państwowy BG

Konstytucja Bułgarii została przyjęta 23 lata temu (1991). Przyjrzyjmy się, jak zbudowane jest to państwo. Zgodnie z ustawą zasadniczą kraju Bułgaria jest republiką parlamentarną. Głową państwa jest prezydent. Władza ustawodawcza jest skoncentrowana w rękach Zgromadzenia Narodowego, wykonawcza — w rękach Rady Ministrów.

Rola głowy państwa

Prezydent Republiki Bułgarii musi zostać wybrany na podstawie powszechnego i bezpośredniego głosowania. Wybory uznaje się za ważne pod warunkiem, że wzięło w nich udział ponad 50% obywateli mających prawo głosu. Kandydat, na którego zagłosowała większość, zostaje prezydentem (na okres 5 lat). Możliwa jest ponowna reelekcja. Konstytucja zabrania temu samemu kandydatowi sprawowania tego urzędu przez więcej niż dwie kadencje z rzędu.

Jakie są wymagania wobec kandydatów na urząd prezydenta? Musi to być obywatel Bułgarii, urodzony w tym kraju i mieszkający tu co najmniej pięć lat. Dopuszczalny wiek — nie mniej niż 40 lat. Na urząd prezydenta nie może zostać wybrany obywatel, który jest deputowanym zajmującym się działalnością państwową, społeczną lub inną. Do wyborów nie dopuszcza się również osoby sprawującej kierownictwo zrzeszenia politycznego.

Co wchodzi w zakres uprawnień głowy państwa? Przede wszystkim jest on naczelnym dowódcą wszystkich rodzajów wojsk i przedstawicielem państwa w stosunkach międzynarodowych. Do jego obowiązków należy mianowanie/odwoływanie dowódców armii narodowej, wypowiadanie wojny, nadawanie medali (orderów). Symbolizuje jedność swojego państwa i kieruje radą bezpieczeństwa narodowego. Rozstrzyganie kwestii obywatelstwa, ułaskawienia lub udzielenia azylu również należy do prezydenta.

Jeśli chodzi o wspólną pracę ze Zgromadzeniem Narodowym, prezydent dysponuje prawem weta. Trzykrotnie może odrzucić decyzję parlamentu i nie złożyć pod nią swojego podpisu. Jeżeli jednak ta sama decyzja zostanie przyjęta przez ZN już po raz czwarty, uznaje się ją za zgodną z prawem i wchodzi ona w życie, niezależnie od opinii głowy państwa.

Pierwszym prezydentem w najnowszej historii Bułgarii, wybranym w drodze głosowania powszechnego, był Ż. Żelew (1992), później P. Stojanow (1996), G. Pyrwanow (2002). Obecnie urząd prezydenta kraju sprawuje Rosen Plewnelijew (2012).

Rola Zgromadzenia Narodowego

Najwyższą instytucją ustawodawczą Bułgarii jest jednoizbowe Zgromadzenie Narodowe, składające się z 240 deputowanych. Wybór deputowanych do Zgromadzenia Narodowego odbywa się co 4 lata w dniu wyznaczonym przez głowę państwa. Na podstawie wyników wyborów ustala się proporcjonalną liczbę miejsc, które otrzymują partie, które przekroczyły minimalny próg wyborczy.

Ostatnie wybory odbyły się w maju 2013 r. Przewodniczącym parlamentu został Michaił Mikow. Większość w organie ustawodawczym uzyskał blok centroprawicowy — obywatele na rzecz europejskiego rozwoju Bułgarii. Za nimi plasują się BSP — 84 miejsca, „Za prawa i wolności“ — 36 miejsc i „Ataka“ — 23 miejsca.

Jak przeprowadza się wybory do bułgarskiego organu ustawodawczego (Zgromadzenia Narodowego)? Tajne głosowanie odbywa się na podstawie głosów obywateli bułgarskich, którzy ukończyli 18 lat. Do parlamentu wejdą wyłącznie zrzeszenia polityczne, które uzyskały nie mniej niż 4% głosów wyborców.

Rola Rady Ministrów

Organem władzy wykonawczej w Bułgarii jest Rada Ministrów (rząd). Jej szefem jest premier. W jaki sposób tworzy się rząd? Wybory do Rady Ministrów przeprowadza się na podstawie decyzji parlamentu. Premier proponuje parlamentowi ponowny wybór rządu na polecenie prezydenta.

Władza wykonawcza w osobie rządu za pośrednictwem ministerstw i urzędów zajmuje się organizacją wszystkich procesów zarządzania krajem. Działalność rządu znajduje się pod pełną kontrolą organu ustawodawczego.

Od maja 2013 roku, na mocy decyzji parlamentu, premierem Bułgarii jest Płamen Oreszarski. Do jego obowiązków należy kierowanie polityką gabinetu ministrów. Ponosi on pełną odpowiedzialność za jego decyzje.